Ιούν
27
2020
Κύλιση Σφαίρας σε Ημικύκλιο - HTML5
Εφαρμογή με την οποία μπορούμε να μελετήσουμε την κύλιση μιας σφαίρας σε ημικύκλιο. Θεωρούμε πως η κύλιση αρχίζει την στιγμή που την αφήνουμε ελεύθερη.

Θεωρώντας ότι σε όλη την διάρκεια της κίνησης της σφαίρας έχουμε κύλιση τότε θα πρέπει η ταχύτητα του σημείου επαφής της σφαίρας με το ημικύκλιο να είναι μηδέν

Η κίνηση της σφαίρας μπορεί να αναλυθεί ως μια μεταφορά γύρω από ένα σημείο (εδώ το κέντρο $Κ$ της σφαίρας) και μια περιστροφή γύρω από το ίδιο σημείο.

$$υ_{\mathrm {K}}=ωr$$

Το κέντρο $Κ$ της σφαίρας εκτελεί κυκλική κίνηση με γωνιακή ταχύτητα $Ω$, με κέντρο το σημείο $Ο$ (κέντρο του ημικυκλίου) και ακτίνα $R-r$ έτσι

$$υ_{\mathrm {K}}=Ω(R-r)$$

συνδιάζοντας τις δύο τελευταίες σχέσεις προκύπτει

$$ωr=Ω(R-r)$$

Αν $dφ$ είναι η γωνία της επιβατικής ακτίνας και $dθ$ η γωνιακή μετατόπιση (η γωνία περιστροφής) της σφαίρας τότε

$$dθr=dφ(R-r)$$ $$dθ=\left(\frac{R}{r}-1\right)dφ$$

 

$$Δθ=\left(\frac{R}{r}-1\right)Δφ$$

$$(1)$$

Αν το κέντρο της σφαίρας διαγράψει τόξο $Δφ=\frac{π}{2}$ τότε η σφαίρα θα έχει περιστραφεί κατά

$$Δθ=\left(\frac{R}{r}-1\right)\frac{π}{2}$$

Οι στροφές που θα έχει κάνει η σφαίρα θα είναι

$$N=\frac{Δθ}{2π}$$ $$N=\frac{1}{4}\left(\frac{R}{r}-1\right)$$

Αν $r=0.1\ \mathrm{m}$ και $R=0.8\ \mathrm{m}$ τότε

$$N=\frac14\left(\frac{2.8}{0.1}-1\right)$$

 

$$N=6.75\ \mathsf{στροφές}$$

 

Παρατηρήσεις

A.

Στο ίδιο αποτέλεσμα με την $1$ καταλήγαμε και αν την ταχύτητα του κέντρου $Κ$ της σφαίρας την υπολογίζαμε από την σχέση.

$$υ_Κ=\frac{ds_Κ}{dt}$$

Αν και δεν είναι απαραίτητο το κέντρο της σφαίρας να ταυτίζεται με το κέντρο μάζας γιατί το πρόβλημα είναι γεωμετρικό και όχι δυναμικό παρόλα αυτά θα γίνεται αναφορά στο κέντρο μάζας $\mathrm{cm}$ αντί του κέντρου $Κ$ της σφαίρας.

$$υ_\mathrm{cm}=\frac{ds_\mathrm{cm}}{dt}$$

Επειδή έχουμε κύλιση, θα ισχύει και $υ_\mathrm{cm}=ωr$ ή

$$ωr=\frac{ds_\mathrm{cm}}{dt}$$ $$\frac{dθ}{dt}r=\frac{dφ\left(R-r\right)}{dt}$$ $$rdθ=\left(R-r\right)dφ$$ $$dθ=\left(\frac{R}{r}-1\right)dφ$$

 

$$Δθ=\left(\frac{R}{r}-1\right)Δφ$$

$$(1)$$

B.

Η σφαίρα κατά την κίνησή της μέχρι το κατώτερο σημείο του ημικυκλίου άφησε σε αυτό ίχνος ίσο με μήκος του τεταρτοκυκλίου δηλαδή $s=\frac{2πR}{4}$. Αν στην σφαίρα είχαμε τυλίξει ένα νήμα το οποίο καθώς η σφαίρα κυλούσε αυτό ξετυλιγόταν τότε το μήκος του σχοινιού που θα είχε ξετυλιχθεί θα ήταν όσο και το μήκος του τεταρτοκυκλίου. Αυτό το μήκος θα ήταν ικανό να τυλίξει $\frac{s}{2πr}=7$ την σφαίρα (το πλήθος με τα σαμαράκια στην προσομοίωση). Αλλά αυτό το αποτέλεσμα δεν είναι οι στροφές που έκανε η σφαίρα είναι ο αριθμός που το αρχικό σημείο επαφής της σφαίρας με το ημικύκλιο ξανακούμπησε με το ημικύκλιο. Η έννοια στροφή της σφαίρας δεν σχετίζεται με το ημικύκλιο. Η σφαίρα θα μπορούσε να περιστρέφεται και χωρίς την ύπαρξη του ημικυκλίου. π.χ. Ας υποθέσουμε πως η σφαίρα μόλις έφτανε στο κατώτερο σημείο εκτελούσε οριζόντια βολή από κάποιο ύψος. Ποιά θα ηταν η απάντηση στο ερώτημα "πόσες στροφές εκτέλεσε η σφαίρα μέχρι να φτάσει στο έδαφος"; ή μήπως δεν μπορεί υφίσταται τέτοιο ερώτημα;

Ας δούμε ένα παράδειγμα με διαφορετικά νούμερα πχ αν $r=0.99\ \mathrm{m}$ και $R=1\ \mathrm{m}$ δηλαδή η σφαίρα ίσα που χωράρει στο ημικύκλιο, τότε το πηλίκο δίνει περίπου $1/4$

$$\frac{s}{2πr}=\frac{\frac{2πR}{4}}{2πr}=\frac{R}{4r}\simeq \frac14$$

ενώ οι στροφές της σφαίρας είναι περίπου μηδέν.

$$Δθ=\left(\frac{R}{r}-1\right)\frac{π}{2}=\frac14\left(\frac{1}{0.99}-1\right)\simeq0$$

Δοκιμάστε με τα παραπάνω νούμερα στην προσομοίωση και θα δείτε πως η σφαίρα κάνει μια ανεπαίσθητη κίνηση και η γωνία στροφής είναι πάρα πολύ μικρή παρόλα αυτά όμως θα αφήσει ίχνος όσο και το μήκος του τεταρτοκυκλίου. 'Εκανε η σφαίρα $\frac14$ στροφές μέχρι να φτάσει στο κατώτερο σημείο;

 

Σχόλια
Προσθήκη νέου Αναζήτηση
+/-
Γράψτε σχόλιο
Όνομα:
Email:
 
Τίτλος:
 
Γιώργος Μακεδών  - Αριθμός στροφών   |37.6.65.xxx |01-Jul-2020 07:31:10
Προσπαθούσα να καταλάβω τη διαφορά των 6,75 στροφών και των 7 στροφών πουυπήρξε διαφορά στα αποτελέσματα του παλαιού συστήματος.
Η
προσομοίωση σου με βοήθησε αρκετά, να διώξω τις αμφιβολίες μου.
Ευχαριστώ.

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."

Τελευταία ανανέωση ( 04.07.20 )